ความแตกต่างของทั้ง 3 ประเภทนี้ อยู่ที่ สิทธิในการขอคืนภาษีซื้อ และ ประเภทของสินค้าหรือบริการ ครับ จุดที่คนมักสับสนที่สุดคือระหว่าง "VAT 0%" กับ "ยกเว้น VAT" ซึ่งส่งผลต่อต้นทุนของกิจการแตกต่างกันอย่างชัดเจน

1. VAT 7% (อัตรามาตรฐาน)

คืออัตราภาษีมูลค่าเพิ่มปกติที่จัดเก็บจากการขายสินค้า การให้บริการในประเทศ และการนำเข้าสินค้า

• กลุ่มที่เข้าข่าย: สินค้าอุปโภคบริโภคทั่วไป, ค่าอาหาร, ค่าบริการต่างๆ, เครื่องใช้ไฟฟ้า ฯลฯ

• สิทธิประโยชน์: กิจการสามารถเรียกเก็บภาษีขาย 7% จากลูกค้า และสามารถนำ "ภาษีซื้อ" จากค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานมาหักลบกับภาษีขาย หรือขอคืนภาษีได้

• หน้าที่: ต้องจดทะเบียน VAT, ต้องออกใบกำกับภาษี และต้องยื่นแบบ ภ.พ.30 ทุกเดือน

2. VAT 0% (อัตราศูนย์)

คือธุรกิจที่ยังอยู่ในระบบภาษีมูลค่าเพิ่ม แต่รัฐบาลสนับสนุนให้จัดเก็บภาษีขายในอัตรา 0% (ไม่ต้องเก็บภาษีจากลูกค้าเลย) เพื่อส่งเสริมเศรษฐกิจหรือการค้าระหว่างประเทศ

• กลุ่มที่เข้าข่าย:

  • การส่งออกสินค้าไปต่างประเทศ

  • การให้บริการในไทย แต่ผลสำเร็จของการบริการนั้นนำไปใช้ในต่างประเทศ

  • การขนส่งระหว่างประเทศ (เครื่องบิน, เรือเดินทะเล)

  • การขายสินค้าหรือบริการให้หน่วยงานของสหประชาชาติ สถานทูต หรือสถานกงสุล

• สิทธิประโยชน์ (ข้อดีที่สุด): แม้จะเก็บภาษีขาย 0% แต่กิจการ ยังสามารถนำภาษีซื้อมาขอคืนได้เต็มจำนวน ทำให้ต้นทุนธุรกิจลดลง

• หน้าที่: ต้องจดทะเบียน VAT, ต้องออกใบกำกับภาษี (ระบุ VAT 0%) และต้องยื่นแบบ ภ.พ.30 ทุกเดือน

3. ได้รับยกเว้น VAT

คือกิจการที่กฎหมายกำหนดให้อยู่นอกระบบภาษีมูลค่าเพิ่ม เพื่อลดภาระค่าครองชีพให้ประชาชนในหมวดสินค้าและบริการขั้นพื้นฐาน

• กลุ่มที่เข้าข่าย:

  • สินค้าเกษตร พืช สัตว์ (ที่ยังไม่แปรรูป)

  • ปุ๋ย ยาฆ่าแมลง ยารักษาโรคสัตว์

  • หนังสือพิมพ์ นิตยสาร ตำราเรียน

  • การให้บริการทางการศึกษา (โรงเรียน, ติวเตอร์) และสถานพยาบาล (คลินิก, โรงพยาบาล)

  • การให้บริการเช่าอสังหาริมทรัพย์

  • กิจการขนาดย่อมที่มีรายได้ไม่เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี

• ข้อจำกัด: กิจการกลุ่มนี้ ห้ามเรียกเก็บภาษีขาย จากลูกค้า และที่สำคัญคือ ไม่สามารถนำภาษีซื้อมาขอคืนได้ (ภาษีซื้อที่เกิดจากการซื้อของมาใช้ในกิจการ จะต้องถูกบันทึกรวมเป็นต้นทุนของสินค้าหรือบริการนั้นๆ ไปเลย)

• หน้าที่: ไม่อยู่ในระบบ VAT จึงไม่ต้องจดทะเบียน ไม่ต้องออกใบกำกับภาษี และไม่ต้องยื่นแบบ ภ.พ.30